แผนการเงินครอบครัวเงินสำรองฉุกเฉินของครอบครัว คำนวณจากอะไรและเริ่มอย่างไร
เงินสำรองฉุกเฉินคือเงินที่เตรียมไว้รับเหตุไม่คาดคิด เช่น รายได้หยุดชั่วคราวหรือรายจ่ายจำเป็นที่ไม่ได้วางแผนไว้ จุดเริ่มต้นคือรู้ว่าบ้านต้องใช้เงินเท่าไรเพื่อรักษาค่าใช้จ่ายสำคัญ และมีเงินส่วนไหนพร้อมใช้สำหรับเหตุนี้โดยเฉพาะ
ใช้รายจ่ายจำเป็นเป็นฐาน
รวมค่าที่พัก อาหารพื้นฐาน ค่าสาธารณูปโภค การเดินทางที่จำเป็น การดูแลผู้พึ่งพิง และค่างวดที่ยังต้องชำระ ตรวจให้ดีว่าค่างวดไม่ได้ถูกรวมในหมวดอื่นแล้ว รายจ่ายที่ตัดได้ชั่วคราวไม่จำเป็นต้องอยู่ในฐานเดียวกันทั้งหมด แต่ควรตกลงกันก่อนว่าในเหตุฉุกเฉินจะลดอะไรได้จริง
สูตรตั้งต้นคือ เงินสำรองเป้าหมาย = รายจ่ายจำเป็นและภาระที่ต้องจ่ายต่อเดือน × จำนวนเดือนที่ต้องการรองรับ
ธนาคารแห่งประเทศไทยยกแนวทางเงินออมเผื่อฉุกเฉินประมาณ 3–6 เท่าของรายจ่ายจำเป็นและภาระผ่อนหนี้ต่อเดือน บ้านแต่ละหลังควรปรับตามความเสี่ยงของรายได้ ผู้พึ่งพิง และความช่วยเหลือที่มี แนวทางนี้ไม่ใช่จำนวนที่รับประกันว่าจะเพียงพอสำหรับทุกเหตุการณ์
ตัวอย่างคำนวณ
บ้านสมมติมีค่าใช้จ่ายจำเป็นรวมค่างวดเดือนละ 28,000 บาท เลือกจำลองเงินสำรอง 4 เดือน จะมีเป้าหมาย 112,000 บาท หากมีเงินสำรองเฉพาะส่วนนี้แล้ว 40,000 บาท ยังขาด 72,000 บาท หากเก็บได้เดือนละ 6,000 บาทอย่างต่อเนื่อง จะใช้ 12 เดือน โดยยังไม่คิดผลตอบแทนและการนำเงินออกใช้
จำนวน 4 เดือนและเงินออม 6,000 บาทเป็นสมมติฐานเพื่ออธิบายสูตร ผู้ใช้ควรลองปรับตัวเลขให้ตรงกับภาระจริง ไม่จำเป็นต้องเร่งออมจนกระทบค่าใช้จ่ายจำเป็นหรือทำให้ต้องก่อหนี้เพิ่ม
แยกเงินสำรองออกจากเงินที่มีหน้าที่แล้ว
เงินค่าเทอม เงินดาวน์บ้าน และเงินสำหรับบิลประจำปีมีเป้าหมายอยู่แล้ว จึงไม่ควรนับเต็มก้อนเป็นเงินสำรองอีกครั้ง หากสินทรัพย์ต้องใช้เวลาขาย มีข้อจำกัดถอน หรือราคาเปลี่ยนมาก ต้องพิจารณาความพร้อมใช้ด้วย ไม่ใช่ดูเพียงมูลค่ารวม
เริ่มทีละขั้นและเติมกลับเมื่อใช้
กำหนดเป้าหมายระยะใกล้ที่ทำได้ เช่น ค่าใช้จ่ายจำเป็นบางส่วน แล้วค่อยเพิ่มเป็นเป้าหมายเต็ม ตั้งรอบโอนที่เหมาะกับวันรับเงินจริง และกำหนดเหตุที่ใช้เงินก้อนนี้ร่วมกัน หลังนำออกใช้ ให้ทบทวนยอดคงเหลือและแผนเติมกลับตามกำลังปัจจุบัน
ลงมือกับ FamFyn
- รวมรายจ่ายจำเป็นจากหน้า «แผน» (หรือประมาณจากยอดจริงหลายเดือน)
- ไป «รายการอื่นๆ» → «ออม / สินทรัพย์» ตั้งเป้าหมายชื่อเช่น «กองฉุกเฉิน» ใส่เป้าและยอดที่ออมไปแล้ว
- ถ้าต้องการให้แผนปีสะท้อนการกันเงิน ให้มีรายการออมรายเดือนในหน้าแผน — เป้าหมายในหน้าออมอย่างเดียวไม่ได้ลด «ยกยอดสะสม» อัตโนมัติ
- อย่านับเงินค่าเทอมหรือเงินดาวน์ที่กันไว้แล้วเข้ากองฉุกเฉินซ้ำ
คำถามที่พบบ่อย
มีรายได้สองคนต้องสำรองน้อยลงหรือไม่
ต้องดูว่ารายได้ทั้งสองอาจลดพร้อมกันหรือไม่ เช่น อยู่ในธุรกิจเดียวกัน รวมถึงภาระที่ยังต้องจ่ายหากเหลือรายได้เพียงคนเดียว
ใช้เงินสำรองจ่ายค่าเทอมได้ไหม
ค่าเทอมที่รู้กำหนดควรเตรียมแยก หากจำเป็นต้องใช้เงินจริง ควรปรับแผนให้เห็นว่าเงินฉุกเฉินลดลงและจะเติมกลับอย่างไร
แหล่งอ้างอิง: การวางแผนการเงิน — ธนาคารแห่งประเทศไทย
อ่านต่อ: เตรียมรายจ่ายก้อนใหญ่ และ รับมือรายได้ไม่แน่นอน
เริ่มต้นวันนี้: รวมรายจ่ายจำเป็นหนึ่งเดือน แล้วลองตั้งเป้าหมายที่ทำต่อได้ใน FamFyn
อ่านต่อ
- เริ่มต้นประหยัดและออมเงินครอบครัว ทำทีละขั้นอย่างไร
- จัดการหนี้ครัวเรือน เริ่มจากอะไรก่อนเมื่อมีหลายก้อน
- วางแผนการเงินครอบครัว เริ่มจากแผนรายรับรายจ่ายทั้งปี
เนื้อหานี้เป็นความรู้ทั่วไปและใช้ตัวอย่างสมมติ ควรปรับตามรายได้ ภาระ และเงื่อนไขของครอบครัว ผลคำนวณขึ้นกับข้อมูลและสมมติฐานที่ใช้ · ความรู้ทั้งหมด · ลองเดโม